Standardy wymagań dla poszczególnych certyfikatowych poziomów zaawansowania znajomości języka polskiego jako obcego

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej
i Sportu z dnia 15 października 2003 r. (poz. 1871)

1. Poziom podstawowy – wymagania ogólne:

Zdający powinni:

- rozumieć najważniejsze treści i intencje zawarte w tekstach pisanych i wypowiedziach mówionych, dotyczące tematów związanych z życiem codziennym, czasem wolnym, szkołą oraz typowymi sytuacjami w pracy, wyrażone w prosty sposób;

- umieć posługiwać się językiem w typowych sytuacjach codziennych, w polskich realiach, w tym związanych z podróżowaniem po Polsce;

- umieć napisać prosty tekst na ogólny, popularny temat, a także na temat odnoszący się do ich własnych zainteresowań;

- umieć krótko opowiedzieć o własnych zainteresowaniach, doświadczeniach, marzeniach i planach, wyrazić i krótko uzasadnić własny pogląd oraz opisać zdarzenie z przeszłości;

- umieć posługiwać się odmianą oficjalną i nieoficjalną języka polskiego odpowiednio do sytuacji;

- znać najważniejsze konwencje socjokulturowe stosowane w komunikacji w języku polskim.

Braki zdających w zakresie płynności wypowiedzi, wymowy i intonacji, słownictwa, poprawności gramatycznej, a także ortografii i podstaw interpunkcji nie mogą w istotny sposób zakłócać skutecznej komunikacji.

2. Poziom podstawowy – wymagania szczegółowe:

1) rozumienie ze słuchu:

a) ogólny opis umiejętności:

Zdający powinni rozumieć pojedyncze wypowiedzi, wypowiedzi w ramach dialogu i rozmowy z udziałem kilku osób, dłuższe wypowiedzi monologowe, w tym informacje, prezentacje, ogłoszenia i instrukcje, w zakresie wskazanym w wykazie funkcji i pojęć językowych oraz w wykazie tematycznym dla poziomu podstawowego. Rozumienie dotyczy w szczególności intencji, tematu oraz konkretnej informacji zawartej w wypowiedzi o przejrzystej strukturze, mówionej w normalnym tempie, w dobrych warunkach akustycznych, przy użyciu standardowej wymowy i intonacji.

Zdający powinni móc wykazać się umiejętnością kontrolowania własnego rozumienia wypowiedzi w celu uzyskania potwierdzenia, czy właściwie zrozumieli treść i intencję wypowiedzi oraz umiejętnością wyrażania prośby o powtórzenie, wyjaśnienie fragmentu wypowiedzi lub zapisanie niezrozumiałego słowa.

b) rodzaje tekstów:

Zdający powinni rozumieć następujące rodzaje tekstów:

- pojedyncze wypowiedzi intencjonalne, w tym życzenia, gratulacje, kondolencje, komplementowanie, powitanie, pożegnanie, podziękowanie, prośba, propozycja, przepraszanie, obiecywanie, zapewnianie,

- pojedyncze wypowiedzi tematyczne, w tym: informacja, ogłoszenie, pytanie;

- fragmenty dialogów intencjonalnych, w tym: zapraszanie, proponowanie, doradzanie,

- fragmenty dialogów tematycznych, w tym: zakupy, kupowanie biletów, pytanie o drogę, rezerwacja pokoju hotelowego,

- krótkie wypowiedzi ciągłe intencjonalne, w tym: uzasadnianie własnego zdania, relacjonowanie wypowiedzi, wyrażanie opinii, porównywanie,

- krótkie wypowiedzi ciągłe tematyczne, w tym: opowiadanie o sobie, charakteryzowanie osób, przedstawianie atrakcji turystycznych, wrażenia z podróży,

- fragmenty programów radiowych i telewizyjnych,

- fragmenty filmów,

- typowe nagrania na taśmie magnetofonowej „sekretarki automatycznej”,

c) sytuacje komunikacyjne:

Zdający powinni rozumieć i formułować wypowiedzi, występując jako:

- przyjaciel,

- znajomy,

- członek rodziny,

- turysta,

- obcy,

- uczeń,

- nauczyciel,

- student,

- profesor,

- pracownik,

- pracodawca,

2) poprawność gramatyczna, czyli umiejętność rozpoznawania i stosowania poprawnych form językowych:

a) ogólny opis zakresu umiejętności:

Zdający powinni umieć rozpoznawać i stosować poprawne gramatycznie formy językowe, wyrażające i pozwalające na wyrażanie intencji mówiącego w zakresie sprecyzowanym w wykazach: funkcji i pojęć językowych, zagadnień gramatycznych i tematycznych.

Błędy gramatyczne popełniane przez zdających w wypowiedziach mówionych i tekstach pisanych nie powinny uniemożliwiać zrozumienia treści i intencji wypowiedzi.

3) rozumienie tekstów pisanych:

a) ogólny opis umiejętności:

Zdający powinni rozumieć pojedyncze napisy i ogłoszenia, fragmenty tekstów długości jednego akapitu oraz kompletne krótkie teksty (200-300 słów) w zakresie objętym wykazem funkcji i pojęć językowych oraz wykazem tematów dla poziomu podstawowego. Zdający powinni rozumieć ogólny sens tekstu oraz konkretnych informacji, zawartych w tekstach drukowanych lub pisanych ręcznie w sposób czytelny,

b) rodzaje tekstów:

Zdający powinni rozumieć następujące rodzaje tekstów pisanych:

- pojedyncze napisy i ogłoszenia intencjonalne typu: Wstęp wzbroniony!, Nie wychylać się!, Wejście obok,

- pojedyncze napisy i ogłoszenia tematyczne typu: Sklep czynny od 9 do 18, Remont, Muzeum nieczynne, Godziny przyjęć: 9-14,

- fragmenty oryginalnych tekstów prasowych, turystycznych, informacyjnych, w zakresie treści określonych wykazem funkcji i pojęć językowych oraz wykazem tematycznym,

- krótkie kompletne teksty oryginalne prasowe, turystyczne, informacyjne, w zakresie treści objętych wykazem funkcji i pojęć językowych i wykazem tematycznym,

- listy prywatne, kartki pocztowe oraz proste listy oficjalne i urzędowe,

- ogłoszenia, rozkłady jazdy, jadłospisy, ulotki, broszury i foldery, instrukcje obsługi, reklamy, ostrzeżenia, zakazy i nakazy, nazwy sklepów, instytucji użyteczności publicznej, warsztatów, urzędów i towarów, wpisy w książce telefonicznej,

- formularze urzędowe,

- notatki, informacje, zawiadomienia, prośby, podziękowania, pisane ręcznie,

c) sytuacje komunikacyjne:

Zdający powinni rozumieć i formułować wypowiedzi, występując jako:

- przyjaciel,

- znajomy,

- członek rodziny,

- turysta,

- obcy,

- uczeń,

- nauczyciel,

- student,

- profesor,

- pracownik,

- pracodawca,

- klient,

4) pisanie

a) ogólny opis umiejętności:

Zdający powinni opanować relacje głoska - litera, podstawowe zasady ortografii oraz zasady kompozycji tekstów pisanych, ze zwróceniem uwagi na styl oficjalny i nieoficjalny, w zakresie określonym wykazem pojęć i ich funkcji i wykazem tematycznym dla poziomu podstawowego. Zdający powinni umieć posługiwać się zwrotami językowymi charakterystycznymi dla oficjalnej i nieoficjalnej odmiany języka polskiego odpowiednio do sytuacji oraz stosować zasady ortografii i interpunkcji w sposób niezakłócający właściwego zrozumienia treści i intencji tekstu, z zachowaniem podstawowych wymagań dotyczących układu tekstu.

b) rodzaje tekstów:

Zdający powinni umieć pisać następujące rodzaje tekstów:

- wypracowanie, tekst argumentacyjny, relacja, opowiadanie (150-200 słów),

- streszczenie tekstu źródłowego z własnym komentarzem (150-200 słów),

- krótkie życzenia i pozdrowienia (10-20 słów),

- list prywatny (100-150 słów),

- podstawowe formy listów oficjalnych,

- podstawowa forma życiorysu,

- podstawowa forma podania,

- krótka notatka lub pisemna wiadomość zawierające informację, podziękowanie lub prośbę,

- formularze urzędowe,

c) sytuacje komunikacyjne:

Zdający powinni rozumieć i formułować wypowiedzi, występując jako:

- przyjaciel,

- znajomy,

- członek rodziny,

- turysta,

- obcy,

- uczeń,

- nauczyciel,

- student,

- profesor,

- pracownik,

- pracodawca,

- pacjent,

- klient,

5) mówienie:

a) ogólny opis umiejętności:

Zdający powinni umieć posługiwać się językiem polskim w typowych sytuacjach życia codziennego oraz związanych z podróżowaniem po Polsce. Powinni umieć wyrażać funkcje i pojęcia w zakresie przewidzianym w wykazie funkcji i pojęć językowych w odniesieniu do tematów wymienionych w wykazie tematycznym dla poziomu podstawowego.

Zdający powinni umieć rozpoczynać i kończyć rozmowę, włączać się do rozmowy innych osób i brać w niej aktywny udział, gdy rozmowa dotyczy tematów ogólnych lub związanych ze specjalnymi zainteresowaniami zdających. Powinni umieć kontrolować przebieg rozmowy, prosząc, gdy zachodzi potrzeba, o powtórzenie, wyjaśnienie, przeliterowanie, oraz upewniając się, czy są właściwie rozumiani i czy używają odpowiednich słów i form.

Powinni umieć stosować podstawowe zasady prowadzenia rozmów telefonicznych po polsku. Powinni umieć krótko opowiedzieć o własnych zainteresowaniach, doświadczeniach, marzeniach i planach, wyrazić i krótko uzasadnić własny pogląd, a także opisać zdarzenie z przeszłości.

Zdający powinni umieć streścić film lub książkę, wyrazić o nich swoją opinię i krótko uzasadnić ją. Powinni umieć streścić i skomentować przeczytany artykuł prasowy. Powinni umieć wygłosić z właściwą intonacją, po przygotowaniu, krótką informację, podziękowanie lub przemówienie skierowane do grupy słuchających.

Wypowiedzi zdających powinny być na tyle płynne, aby nie utrudniały komunikacji. Zdający powinni stosować zasady wymowy i intonacji pozwalające na właściwe zrozumienie wyrażanych intencji oraz treści wypowiedzi. Powinni także umieć posługiwać się oficjalną lub nieoficjalną odmianą języka polskiego, odpowiednio do sytuacji. Wpływ zasad wymowy języka rodzimego może być odczuwalny, ale nie powinien zakłócać zrozumienia wypowiedzi.

b) rodzaje tekstów (wypowiedzi):

Zdający powinni umieć przedstawić następujące rodzaje tekstów:

- krótką wypowiedź na temat własnych zainteresowań, doświadczeń, planów, marzeń,

- streszczenie filmu, książki, artykułu prasowego, z komentarzem,

- relację z przeszłości,

- opinię na określony temat, z krótkim uzasadnieniem,

- wygłoszenie, po przygotowaniu, krótkiego przemówienia skierowanego do grupy

słuchających,

- rozmowę telefoniczna,

- krótki dialog intencjonalny,

- krótki dialog tematyczny,

- mini-dyskusję,

c) sytuacje komunikacyjne:

Zdający powinni rozumieć i formułować wypowiedzi, występując jako:

- przyjaciel,

- znajomy,

- członek rodziny,

- turysta,

- obcy,

- uczeń,

- nauczyciel,

- student,

- profesor,

- pracownik,

- pracodawca,

- pacjent,

- klient,

d) wymagania w zakresie wymowy dla poziomu podstawowego:

Zdający winni stosować odpowiednie (niezbyt wolne) tempo wypowiedzi i właściwą intonację całych zdań oznajmujących, pytających i wykrzyknikowych.

Ważna jest też odpowiednia wymowa zestrojów akcentowych, tzn. łączenie słów jednosylabowych w grupy (np. nie wiem, nie mam, ze mną, od nas; jadę na wieś, wychodzę za mąż) albo przyłączanie słów jednosylabowych do słów akcentowanych (np. kocham ją, widzę go). Zdający powinni właściwie akcentować wyrazy obce typu gramatyka oraz formy czasu przeszłego i trybu przypuszczającego Powinni właściwie wymawiać głoskę y w opozycji do i oraz e, głoski ą i ę, głoski dziąsłowe szumiące, twarde sz, ż, rz, cz, dż w opozycji do ciszących, miękkich ś, ź, ć, dź, ń, głoskę r w opozycji do l oraz ł w opozycji do l, a także grupy spółgłoskowe.

Błędy zdających w zakresie wymowy i intonacji nie powinny uniemożliwiać zrozumienia sensu i intencji wypowiedzi.

6) wykaz funkcji i pojęć językowych dla poziomu podstawowego:

Zdający powinni rozumieć i umieć wyrażać następujące funkcje i pojęcia językowe:

a) funkcje:

- kontakty społeczne:

- nawiązywanie kontaktu,

- przedstawianie się lub przedstawianie kogoś,

- powitanie,

- stereotypowe formuły powitalne,

- pożegnanie,

- składanie życzeń,

- wyrażanie uznania, komplementowanie,

- podziękowanie,

- przepraszanie,

- zapraszanie,

- przebieg rozmowy:

- rozpoczynanie rozmowy, włączanie się do rozmowy,

- podtrzymywanie rozmowy,

- kontrolowanie przebiegu rozmowy,

- kończenie wypowiedzi, rozmowy,

- przekazywanie informacji:

- nawiązywanie, definiowanie, identyfikowanie,

- uzasadnianie,

- określanie celu, przeznaczenia,

- relacjonowanie wypowiedzi własnych lub osób trzecich,

- obietnica, oferta:

- obiecywanie, zapewnianie,

- oferowanie zrobienia czegoś,

- zajmowanie stanowiska:

- wyrażanie opinii, przekonania,

- wyrażanie ważności,

- wyrażanie niepewności,

- przytakiwanie, aprobata,

- negacja, dezaprobata,

- uczucia i nastroje:

- wyrażanie sympatii i antypatii,

- wyrażanie nadziei, troski i zmartwienia,

- wyrażanie życzenia,

- wyrażanie radości, żalu, smutku i współczucia,

- wyrażanie upodobania,

- wyrażanie zadowolenia i niezadowolenia,

- wyrażanie obojętności, dystansu,

- wyrażanie rozczarowania,

- inicjowanie rozmowy, działania lub ich zaniechania:

- pytanie, wezwanie mówienia,

- prośba, wezwanie do działania,

- prośba o przyzwolenie i przyzwalanie,

- proponowanie, przyjmowanie i odrzucanie propozycji,

- doradzanie i odradzanie,

- zabranianie,

b) pojęcia ogólne:

- wyrażanie cechy, właściwości, stanu w odniesieniu do rzeczy, procesów, faktów, osób,

- wyrażanie posiadania, przynależności,

- wyrażanie relacji w przestrzeni (miejsce i kierunek),

- wyrażanie relacji czasowych,

- wyrażanie sposobu,

- wyrażanie możliwości, zdolności,

- wyrażanie konieczności,

- wyrażanie warunku i konsekwencji,

- porównywanie,

7) wykaz tematyczny dla poziomu podstawowego:

Zdający powinni rozumieć wypowiedzi ustne i pisemne oraz umieć wyrażać się w mowie i piśmie na następujące tematy:

a) człowiek:

- imię i nazwisko, adres, stan rodzinny, płeć, wiek, data i miejsce

urodzenia,

- przynależność narodowa lub państwowa, język,

- szkoła, wykształcenie,

- zawód, zajęcie,

- wygląd, części ciała,

- rodzina i stosunki osobiste,

- sposób spędzania wolnego czasu - rozrywki, hobby, sport,

b) mieszkanie:

- rodzaj, położenie i wielkość mieszkania lub domu,

- rodzaje pomieszczeń,

- mieszkanie w hotelu, domu wczasowym, pensjonacie,

- urządzenie i wyposażenie mieszkania,

- koszty związane z mieszkaniem, czynsz, opłaty,

c) miejsca:

- rodzaj, położenie i wielkość miejscowości,

- instytucje użyteczności publicznej, zabytki, atrakcje turystyczne,

d) praca:

- warunki pracy, czas pracy, urlop,

- płace,

- związki zawodowe,

e) życie codzienne:

- czynności codzienne,

- sklepy, usługi, warsztaty,

- przedmioty codziennego użytku,

- miary, ilości, pieniądze,

- środki komunikacji,

- prawa i obowiązki,

f) jedzenie, picie, palenie:

- lokale gastronomiczne,

- żywność, dania, potrawy,

- napoje,

- palenie,

g) zdrowie:

- higiena osobista,

- samopoczucie,

- choroba, wypadek,

h) środowisko naturalne:

- rośliny i zwierzęta,

- krajobraz,

- pogoda, klimat,

i) tematy ogólnego zainteresowania:

- warunki życia, poziom życia,

- środki masowego przekazu, aktualne informacje;

8) wykaz zagadnień gramatycznych i składniowych dla poziomu podstawowego:

Zdający powinni umieć właściwie stosować następujące reguły gramatyczne:

a) fleksja imienna:

- odmiana rzeczowników przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej:

- odmiana rzeczowników rodzaju męskiego kończących się na spółgłoskę,

- odmiana rzeczowników rodzaju męskiego zakończonych na -a lub -o,

- odmiana rzeczowników rodzaju męskiego zakończonych na -anin,

- odmiana rzeczowników rodzaju żeńskiego zakończonych na -a lub -i,

- odmiana rzeczowników rodzaju żeńskiego zakończonych na spółgłoskę,

- odmiana rzeczowników rodzaju nijakiego zakończonych na -o, lub -e,

- odmiana rzeczowników rodzaju nijakiego zakończonych na -um,

- odmiana rzeczowników nieregularnych typu: dziecko, tydzień, rok; oko,

ucho, ręka, przyjaciel, pieniądz, człowiek;

- przymiotnikowa odmiana rzeczowników typu chory, podróżny, imion

zakończonych na -y, -i, w tym: Antoni, Jerzy oraz nazwisk

zakończonych na -ski, -cki, -ska, -cka,

- formy mianownika liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego typu:

studenci, profesorowie, rolnicy,

- mechanizm odmiany rzeczowników:

- alternacje samogłoskowe i spółgłoskowe zachodzące w temacie

(przykłady: pies: psa, dzień: dnia, chłopiec: chłopca; Bóg: do Boga,

wybór: wyboru; wzór: wzoru; miasto: w mieście, Kraków: w Krakowie;

obiad: po obiedzie; mąż: męża; Marek: Marka; pieniądze: pieniędzy).

- odmiana zaimków przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej:

- odmiana zaimków osobowych: ja, ty, on, ona, ono; my, wy, oni, one;

- odmiana zaimków wskazujących, w tym: ten, ta, to, ci, te;

- odmiana zaimków dzierżawczych: mój, moja, moje; twój, twoja, twoje;

nasz, nasza, nasze; wasz, wasza, wasze; pana, pani, państwa;

- odmiana zaimków pytających, w tym: kto, co; jaki, jaka, jakie; który,

która, które; czyj, czyja, czyje;

- odmiana zaimków nieokreślonych: ktoś, coś, jakiś, któryś, czyjś; każdy;

- odmiana zaimków przeczących: nikt, nic, żaden.

- odmiana przymiotników przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej:

- odmiana przymiotników zakończonych w rodzaju męskim na -y, w tym:

dobry, mały, ciasny, duży lub -i, w tym: tani, polski, lekki, długi;

- odmiana przymiotników zakończonych w rodzaju żeńskim na -a, w tym:

dobra, mała, ciasna, duża, tania, polska, lekka, długa;

- odmiana przymiotników zakończonych w rodzaju nijakim na -e, w tym:

dobre, małe, ciasne, duże, tanie, polskie, lekkie, długie;

- formy mianownika liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego, w tym:

dobrzy, mali, duzi, polscy, inni.

- odmiana liczebników przez przypadki:

- odmiana liczebników głównych, w tym: jeden, jedna, jedno; dwa, dwaj,

dwóch, dwie; trzy, dziesięć, dwadzieścia pięć, sto, tysiąc;

- odmiana przymiotnikowa liczebników porządkowych, w tym: pierwszy,

pierwsza, pierwsze, pierwsi; drugi, druga, drugie, drudzy; dziesiąty,

dziesiąta, dziesiąte;

- przypadki:

- mianownik liczby pojedynczej i mnogiej:

- mianownik w funkcji podmiotu w zdaniach typu: Student czyta książkę.

- mianownik jako forma orzecznika w orzeczeniu imiennym w zdaniach

typu: Ta dziewczyna jest ładna. Mój brat to lekarz.

- dopełniacz liczby pojedynczej i mnogiej:

- dopełniacz jako forma dopełnienia bliższego po czasownikach

zaprzeczonych w zdaniach typu: Nie znam tej studentki.

- dopełniacz wyrażający przynależność w zdaniach typu: To jest książka

Ewy.

- dopełniacz po określeniu miary i ilości w zdaniach typu: Proszę kupić

butelkę piwa, litr mleka.

- dopełniacz po liczebnikach głównych (od 5 wzwyż i nieokreślonych)

w zdaniach typu: Ona ma dużo pieniędzy. Mam tu pięć książek.

- dopełniacz w wyrażeniach przyimkowych po przyimkach: u, z, ze, dla,

do, od, ode, obok, bez w zdaniach typu: Jadę z Krakowa do Warszawy.

Piotr mieszka u mnie. To jest prezent dla Marka.

- dopełniacz w datach określających dzień, miesiąc i rok w zdaniach typu:

Renia urodziła się 10 (dziesiątego) grudnia 1962 (tysiąc dziewięćset

sześćdziesiątego drugiego) roku,

- dopełniacz w zdaniach bezosobowych po formach: nie ma, nie było,

nie będzie, brak w zdaniach typu: Nie ma Andrzeja. Jutro nie będzie

zajęć. Brak cukru.

- biernik liczby pojedynczej i mnogiej:

- biernik jako dopełnienie bliższe po czasownikach przechodnich

w zdaniach typu: Piszę list.

- biernik w wyrażeniach przyimkowych po przyimkach: na, o, po, przez,

przeze, w, we, za w zdaniach typu: Idę na uniwersytet. Proszę przejść

przez rynek. Spotkanie jest we wtorek. Spotkamy się za godzinę.

- miejscownik liczby pojedynczej i mnogiej:

- miejscownik w wyrażeniach przyimkowych określających miejsce i czas

czynności po przyimkach: na, o, po, przy, w, we w zdaniach typu: Będę

w Polsce w przyszłym roku. Spotkamy się w biurze o godzinie piątej;

- miejscownik w wyrażeniach przyimkowych określających przedmiot,

o którym się mówi, myśli, w zdaniach typu: Rozmawiamy o Krakowie.

Myślę o Ewie.

- miejscownik w wyrażeniach przyimkowych precyzujących rok lub

miesiąc w zdaniach typu: Przyjadę w maju. Przyjechałem na studia

w zeszłym roku.

- narzędnik liczby pojedynczej i mnogiej:

- narzędnik jako forma orzecznika wyrażonego rzeczownikiem po

czasownikach: być, zostać w zdaniach typu: Ewa jest studentką. Ewa jest

dobrą studentką.

- narzędnik wyrażający narzędzie czynności w zdaniach typu: Jadę

autobusem, a on jedzie pociągiem. Proszę pisać ołówkiem!

- narzędnik w wyrażeniach przyimkowych po przyimkach: z, ze, za, nad,

pod, przed, między w zdaniach typu: Jadę do Polski z mamą. Samochód

stoi przed domem.

- celownik liczby pojedynczej i mnogiej:

- celownik zaimków osobowych w zdaniach typu: Ten film bardzo mi się

podoba. Jest ci zimno?

- celownik rzeczowników żywotnych jako dopełnienie dalsze w zdaniach

typu: Dałem Ewie kwiaty.

b) odmiana czasowników:

- czasowniki niedokonane i dokonane,

- strona czynna i zwrotna (formy osobowe),

- tryb oznajmujący,

- czas teraźniejszy czasowników niedokonanych,

- czas przeszły czasowników dokonanych i niedokonanych,

- czas przyszły czasowników niedokonanych i dokonanych,

- tryb przypuszczający,

- tryb rozkazujący,

- nieosobowe formy czasownikowe,

- formy typu: można, trzeba, wolno, warto, należy, powinno się,

- formy typu: mówi się,

- formy typu: nie ma, nie było, nie będzie,

- połączenie czasowników modalnych, w tym: chcę, mogę, muszę

z bezokolicznikiem,

- czasowniki ruchu (system oparty na opozycji znaczeniowej

iść: jechać),

- konstrukcja: mieć + bezokolicznik,

c) derywacja:

- tworzenie i funkcje syntaktyczne przysłówków odprzymiotnikowych,

- stopniowanie przymiotników i użycie syntaktyczne stopni,

- stopień równy i wyższy w zdaniach typu: Ona jest tak ładna jak Ewa.

Ewa jest ładniejsza od Basi. Ewa jest ładniejsza niż Basia.

Ten temat jest bardziej interesujący od tamtego. Ten temat jest

bardziej interesujący niż tamten.

- stopień najwyższy w zdaniach typu: Zosia jest najładniejsza ze

wszystkich dziewcząt.