Mapa serwisu | F.A.Q. | Obsługa strony | English version
Aktualizacja: 7 października 2004
BADANIA NT. NOSTRYFIKACJI
ZAKRES BADAŃ
Badania ankietowe dotyczące nostryfikacji zostały przeprowadzone przez Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej w okresie między czerwcem 2003 r. a lutym 2004 wśród 650 jednostek uprawnionych do nadawania stopni naukowych (jednostek organizacyjnych szkół wyższych oraz instytutów naukowych) w oparciu o kwestionariusz ankietowy rozesłany pocztą i udostępniony w wersji elektronicznej w serwisie internetowym BUWiWM.
Badania obejmowały okres od roku akademickiego 1991/1992 do roku akademickiego 2002/2003, czyli od wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 grudnia 1991 r. w sprawie zasad i trybu nostryfikacji dyplomów i tytułów zawodowych uzyskanych za granicą /Dz. U. Nr 16, poz. 64 z 1992 r./ oraz Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lipca 1991 r. w sprawie zasad i trybu nostryfikacji stopni naukowych uzyskanych za granicą /Dz. U. Nr 69, poz.296 z 1991 r./
W sumie otrzymano odpowiedzi z 380 jednostek, co stanowi ok. 58% ankietowanych. Wśród tych odpowiedzi otrzymano 167 wypełnionych kwestionariuszy oraz 213 informacji o tym, że w danej jednostce nie dokonywano dotąd nostryfikacji. Dokładna liczba otrzymanych ankiet według rodzaju jednostki uprawnionej przedstawia się następująco:
|
Rodzaj jednostki organizacyjnej: |
Liczba jednostek |
Otrzymane ankiety |
Otrzymane odp. negat. |
Razem odpowiedzi |
Procent |
|
Uniwersytety |
182 |
59 |
36 |
95 |
52% |
|
Wyższe szkoły techniczne |
155 |
35 |
53 |
88 |
57% |
|
Akademie ekonomiczne |
16 |
7 |
1 |
8 |
50% |
|
Wyższe szkoły pedagogiczne |
12 |
1 |
4 |
5 |
42% |
|
Wyższe szkoły rolnicze |
47 |
8 |
19 |
27 |
57% |
|
Akademie nauk wojskowych |
3 |
1 |
0 |
1 |
33% |
|
Wyższe szkoły teologiczne |
7 |
3 |
1 |
4 |
57% |
|
Wyższe szkoły artystyczne |
71 |
6 |
23 |
29 |
33% |
|
Akademie medyczne |
24 |
12 |
4 |
16 |
67% |
|
Akademie wychowania fizycznego |
8 |
5 |
3 |
8 |
100% |
|
Międzyuczelniane jednostki organiz. |
1 |
0 |
0 |
0 |
0% |
|
Szkoły niepaństwowe |
6 |
2 |
2 |
4 |
67% |
|
Instytuty PAN |
57 |
21 |
25 |
46 |
81% |
|
Jednostki badawczo-rozwojowe |
61 |
7 |
42 |
49 |
80% |
|
Razem |
650 |
167 |
213 |
380 |
58% |
Należy zaznaczyć, iż ze względu na ograniczony udział respondentów przedstawiane w niniejszym raporcie dane liczbowe są cząstkowe i nie dają wyczerpującego obrazu.
Poziom wykształcenia
Na podstawie otrzymanych ankiet obliczono, iż w okresie od roku akademickiego 1991/1992 do roku akademickiego 2002/2003 badane jednostki przeprowadziły 1035 nostryfikacji, w tym 352 nostryfikacje stopni naukowych, 118 – dyplomów ukończenia studiów pierwszego cyklu, i 565 – drugiego cyklu.
Wynika z tego, iż ponad połowa nostryfikowanych dyplomów (54,6%) to dyplomy ukończenia studiów drugiego cyklu (na poziomie magisterskim lub równorzędnych). Około 1/3 nostryfikowanych dyplomów (34%) stanowią dyplomy o nadaniu stopni naukowych, a jedynie ok. 1/10 (11,4%) to dyplomy ukończenia studiów pierwszego cyklu (na poziomie licencjackim).
Jednostki dokonujące nostryfikacji
Z badań wynika, iż ponad połowa nostryfikacji została przeprowadzona w uniwersytetach, a ok. 1/5 w akademiach ekonomicznych (uwaga: wynik zawyża Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Wydział Zarządzania, gdzie dokonuje się nostryfikacji dyplomów z Uniwersytetu Viadrina, 160 dyplomów w ciągu ost. 5 lat). Dokładniejsze dane są następujące: ok. 54% nostryfikacji wykazanych w ankietach dokonały jednostki organizacyjne uniwersytetów; 21% - jednostki akademii ekonomicznych; 9% - jednostki wyższych szkół technicznych; po 5% - jednostki akademii medycznych i instytutów naukowych.
Liczba nostryfikacji w kolejnych latach
Badania wykazały znaczną dynamikę liczby przeprowadzanych nostryfikacji. W ciągu pierwszych 8 lat obowiązywania przepisów daje się zauważyć wzrost ich liczby (od kilkunastu do prawie stu rocznie). Od końca lat 90. widoczne jest utrzymywanie się liczby dokonywanych nostryfikacji na jeszcze wyższym, stosunkowo stabilnym poziomie (ok. 140 rocznie).
Kraj wydania dyplomu
Z ankiet wynika, że nostryfikowane dyplomy pochodziły w sumie z 75 krajów na wszystkich kontynentach. Przeważają wśród nich dyplomy europejskie – 35 krajów, przy czym ok. 75% wszystkich nostryfikowanych dyplomów pochodzi z Europy, podczas gdy ok. 13% z USA. Największa liczba nostryfikowanych dokumentów była wydana w RFN (27 %), USA (13%), Francji (10%), Włoszech (9%), Wielkiej Brytanii (6%). Na dalszych miejscach znalazły się takie kraje jak Kanada (3%), Hiszpania (2%), Szwajcaria, Japonia, Holandia, Austria, Australia, Litwa, Szwecja (po ok. 1,5%).
Wnioskodawcy
Z przeprowadzonych badań wynika, ze ponad 82% osób ubiegających się o nostryfikację to obywatele polscy. Cudzoziemcy stanowią tylko 18%. W ok. 17% przypadków osoba ubiegająca się o nostryfikację miała wcześniej jakiś związek z uczelnią (studiowała tam, była doktorantem itd.).
W badaniach otrzymano też informacje nt. szczegółów procedury nostryfikacji, takich jak:
Organ dokonujący nostryfikacji:
ponad 40% jednostek organizacyjnych uczelni nostryfikację zlecało specjalnej komisji. W wielu przypadkach zaznaczano, iż wnioski rozpatruje i opracowuje komisja, zaś rada wydziału zatwierdza prace komisji i wydaje stosowną uchwałę o nostryfikacji. W niektórych przypadkach, powoływano również komisje do nostryfikacji stopni naukowych, mimo iż obowiązujące przepisy nie przewidują takiej możliwości. W tych przypadkach to Rada Wydziału wydawała decyzję o nostryfikacji.
Wymagana dokumentacja
Tylko ok. 77% jednostek żądało od osób ubiegających się o nostryfikację przedstawienia oryginału dyplomu. W pozostałych przypadkach (lub też jednocześnie) wymagana była poświadczona kopia oryginału. Więcej ankietowanych wymaga natomiast życiorysu (92%) oraz oświadczenia o tym, że dyplom nie był przedmiotem nostryfikacji (87%). Często pojawiały się też wymagania odnośnie przedstawienia dodatkowych dokumentów, takich jak: zaświadczenie z uczelni (29 %), tłumaczenie przysięgłe dyplomu (63%), oraz program studiów, indeks, arkusz ocen (ok. 50%).
Opłaty
Według ankiet, 22% badanych jednostek pobiera opłaty za przeprowadzenie nostryfikacji, mimo iż przepisy nie dopuszczają takiej możliwości. Wysokość opłat jest zróżnicowana, waha się w granicach od 50 PLN do 2500 PLN, a nawet 4000 PLN czy 1000€. Występują też różnice w opłacie za nostryfikację tytułu zawodowego (czasem różne dla studiów na poziomie licencjackim i magisterskim) i stopnia naukowego.
DOBRA PRAKTYKA A NOSTRYFIKACJA
Badania wykazały też, że procedura nostryfikacji przeprowadzana przez jednostki uczelniane często nie spełnia zasad dobrej praktyki w uznawaniu zagranicznych dokumentów o wykształceniu. Dotyczy to takich elementów jak:
Potwierdzenie autentyczności dyplomu
Sposobem potwierdzenia autentyczności dyplomu wg polskich przepisów jest legalizacja. Jak wykazały badania, w większości przypadków (55%) nie wymaga się legalizacji zagranicznego dokumentu o wykształceniu. Około 27% jednostek odpowiedziało, iż jest ona wymagana, zaś 11% wymaga jej czasem. Na to pytanie nie udzieliło odpowiedzi 8% ankietowanych, co zostało prawdopodobnie spowodowane niezrozumieniem słowa „legalizacja”. Po rozesłaniu kwestionariuszy przez BUWiWM, osoby wypełniające ankiety (pracownicy dziekanatów) wielokrotnie zgłaszały swoje wątpliwości w tej sprawie, wykazując całkowitą nieznajomość tematu i prosząc o wyjaśnienie, czym jest legalizacja.
Czas trwania postępowania nostryfikacyjnego
Około 2/3 ankietowanych jednostek udzieliło informacji, iż przeciętny czas przeprowadzania przez nie procedury nostryfikacji wynosi od 1 do 4 miesięcy. W jednostkach, które udzieliły takich odpowiedzi, przeprowadzono w sumie ponad 75% nostryfikacji wykazanych w badaniach.
Około 22% odpowiedzi wskazuje, iż przeciętny czas nostryfikacji wynosi do 1 roku – w jednostkach, które udzieliły takiej odpowiedzi dokonano ok. 14% wykazanych w badaniach nostryfikacji. Około 8% badanych jednostek odpowiedziało, iż przeciętny czas przeprowadzenia nostryfikacji wynosi poniżej miesiąca. Tylko w 3% odpowiedzi podano przeciętny czas - ponad 1 rok.
Zasięganie informacji o uczelni wydającej dyplom
Ok. 47% badanych jednostek udzieliło w ankiecie odpowiedzi, iż zawsze zasięga informacji o uczelni, która wydała dyplom, 15% czyni to tylko czasem, zaś 30% nigdy. Przyczyną niezasięgania opinii bywa to, iż uczelnia jest renomowana i powszechnie znana. W wielu przypadkach (25%) informacji zasięga się bezpośrednio na uczelni wydającej dyplom. Tylko ok. 28% konsultuje się w tej sprawie z BUWiWM, stanowiącym najwłaściwszy punkt odniesienia dzięki pracy w sieci ENIC/NARIC. Tyle samo wskazuje na inne źródła – kontakty pracowników naukowych, biura współpracy międzynarodowej na uczelni itd. W związku z tym zdarzyły się przypadki uznania dokumentów wydanych przez instytucje nie będące uznanymi przez Państwo szkołami wyższymi, a więc de facto nie będących dyplomami szkół wyższych.
|
|
Do początku |
O Biurze |
Uznawalność wykształcenia |
Polski system edukacji
Suplement do dyplomu |
Publikacje |
Wymiana stypendialna Mapa serwisu | F.A.Q. | Obsługa strony | English version |
|
|